logotyp Centrum Badań nad Wyczyńcem
WYCZYNIEC POLNY

Jak rozpoznawać i zwalczać wyczyńca polnego?

Wyczyniec polny to jeden z najgroźniejszych chwastów w uprawach zbóż, który może znacząco obniżać plony, jeśli nie jest odpowiednio kontrolowany.
Nasze Centrum wspiera rolników i specjalistów w rozpoznawaniu, monitorowaniu i zwalczaniu wyczyńca, opierając się na rzetelnych badaniach terenowych.

Demo Farma

Monitoring plantacji

Ampol-Merol

Strategie zwalczania

IOR Poznań

Współpraca naukowa

Partnerami programu są:
logo bayerlogo ior
cbnw slide 01

Cykl życiowy wyczyńca polnego

Roślina występuje zarówno w formie ozimej, jak i jarej. Dominują wschody jesienne, natomiast wiosenne pojawiają się znacznie rzadziej.
Zdolność kiełkowania nasion w glebie utrzymuje się przez kilka lat, maksymalnie do 10, również na większych głębokościach – do 8–10 cm. Minimalna temperatura potrzebna do rozpoczęcia kiełkowania wynosi 3–5 °C. Wschody pojawiają się najczęściej z głębokości 0–2,5 cm, a dostęp światła przyspiesza ten proces. Termin kiełkowania jest silnie związany z czasem siewu roślin uprawnych i przypada od września do maja.
Roślina dobrze się krzewi, wytwarzając średnio 3-4 pędy na osobnika, choć w korzystnych warunkach może być ich znacznie więcej. Rozmnaża się wyłącznie z nasion – jedna roślina może ich wydać od 100 do 400 (w sprzyjających warunkach nawet do 2000). Ziarniaki szybko dojrzewają i najczęściej w całości osypują się na glebę jeszcze przed zbiorem rośliny uprawnej.

Gdzie występuje wyczyniec polny?

Wyczyniec polny preferuje gleby ciężkie, gliniaste i zwięzłe, bogate w składniki pokarmowe i umiarkowanie wilgotne. Najczęściej pojawia się na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych i uznawany jest za roślinę wskaźnikową gleb niedrenowanych.
Występuje przede wszystkim w uprawach:

Rzepak

Zboża

Rośliny strączkowe

Burak cukrowy

Masowe jego występowanie notuje się na:
Żuławy
północno-wschodnia część Mazur
ziemia chełmińska
ziemia pyrzycka
Dolny Śląsk
Śląsk Opolski
woj. lubelskie
dolina Odry
ziemia lubuska
Pojawia się także miejscami w innych rejonach kraju.
Jego ekspansji sprzyjają zmiany klimatyczne – coraz dłuższe jesienie i cieplejsze zimy sprawiają, że warunki w Polsce coraz bardziej przypominają te z Europy Zachodniej, co ułatwia rozwój tego gatunku.
cbnw slide 02

Rozpoznawanie wyczyńca polnego

Rozpoznanie wyczyńca polnego w uprawach zbóż opiera się przede wszystkim na obserwacji wyglądu i budowy poszczególnych części rośliny. To one decydują, czy chwast zostanie poprawnie zidentyfikowany, zwłaszcza we wczesnych stadiach rozwoju, kiedy trawy mogą wydawać się do siebie podobne.
Najważniejsze elementy, na które warto zwrócić uwagę, to:
jezyczek lisciowy

Języczek liścia

charakterystyczny kształt i długość w miejscu styku blaszki liściowej z pochwą liściową.
Zobacz
pochwa lisciowa

Pochwa liściowa

jej faktura i ubarwienie pozwalają odróżnić wyczyńca od innych traw.
Zobacz
blaszka lisciowa

Blaszka liściowa

szerokość, ułożenie i delikatna szorstkość liścia są istotnym wskaźnikiem gatunku.
Zobacz
uszka ostrogi

Ostrogi (uszka)

małe wypustki u nasady liścia, których obecność lub specyficzny kształt ułatwia identyfikację.
Zobacz

Zwalczanie wyczyńca polnego

Piramida zależności przedstawia hierarchię działań niezbędnych do skutecznego zwalczania wyczyńca polnego.
1
U podstaw piramidy znajduje się uprawa roli, czyli najważniejszy element strategii.
2
Kolejną warstwę piramidy tworzy płodozmian, którego zróżnicowana i racjonalnie zaplanowana struktura znacząco wpływa na presję wyczyńca polnego.
3
Wyżej w piramidzie znajduje się termin i obsada siewu, które determinują konkurencyjność rośliny uprawnej oraz tempo wschodów chwastów.
4
Na samym szczycie piramidy umieszczono zabiegi herbicydowe, będące elementem dopełniającym wcześniejsze praktyki agrotechniczne.
Piramida obrazuje, że jedynie całościowe, zintegrowane podejście pozwala osiągnąć maksymalną efektywność w ograniczaniu wyczyńca polnego.
Pobierz za darmo!

Chcesz wiedzieć więcej?

Dodatkowo w poradniku znajdziesz:

  • Zobacz, jak rozpoznać wyczyńca polnego
  • Zobacz, jak zwalczać wyczyńca polnego
  • Sprawdź, które herbicydy warto stosować
  • Zobacz, jak wygląda zwalczanie odglebowe i nalistne wyczyńca polnego
  • Poznaj okresy wschodów chwastów
  • Dowiedź się, jakie są skutki złej uprawy gleby
  • Dowiedz się, czym jest uprawa prowokująca
  • Poznaj substancje aktywne do walki z wyczyńcem polnym w głównych uprawach polowych
mockup poradnik

Współpraca naukowa

Kluczowym partnerem Centrum Badań nad Wyczyńcem jest Instytut Ochrony Roślin – PIB (IOR), jednostka o ugruntowanej pozycji w krajowym systemie badań rolniczych. Dzięki zapleczu naukowo-badawczemu IOR oraz rozbudowanej sieci stacji doświadczalnych możemy prowadzić analizy zarówno w warunkach polowych, jak i kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Tak szeroki zakres badań umożliwia precyzyjne określenie biologii wyczyńca, jego odporności, dynamiki rozprzestrzeniania oraz skuteczności różnych metod zwalczania.
ior
Zawartość niniejszej strony internetowej: zdjęcia, grafiki, teksty oraz prezentowane wyniki badań, stanowi własność firmy Ampol-Merol Sp. z o.o. i podlega ochronie prawnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie, kopiowanie lub rozpowszechnianie tych materiałów, w całości lub w części, bez pisemnej zgody właściciela jest surowo zabronione.
Pobierz za darmo!

Chcesz wiedzieć więcej?

Dodatkowo w poradniku znajdziesz:

  • Jakie strategie zwalczania działają naprawdę skutecznie
  • Jakie wyniki dały najnowsze badania terenowe
  • Jak opracować spójną i skuteczną strategię ochrony pola